Jak nikotyna wpływa na mózg i ciało młodego człowieka?

Czy młodzież pali papierosy albo e-papierosy? Niestety, tak - wiemy o tym wszyscy. Nie ma dnia, żebyśmy nie musieli zwracać na to uwagi. Puszczanie „dymka” podczas przerwy, zwłaszcza długiej, stało się w wielu szkołach wręcz tradycją. Ktoś może powiedzieć, że u nich tak nie jest, ale statystyki mówią same za siebie.

My staramy się z tym walczyć, między innymi zapraszając ekspertów. Jak co roku gościliśmy Panią Katarzynę Gawlak, Starszego Asystenta Sekcji Promocji Zdrowia i Oświaty Zdrowotnej z PSSE w Brzegu. Co jakiś czas organizujemy spotkania i rozmowy na temat szkodliwości palenia — tak też było z okazji Światowego Dnia Rzucania Palenia. Uczniowie klas 1 TPS, 3E, 3ML i 1B wzięli udział w spotkaniu, podczas którego omawialiśmy skutki palenia papierosów i e-papierosów.

Dlaczego tak trudno rzucić palenie?

Mechanizm fizjologiczny:

1. Nikotyna dociera do mózgu w kilka sekund, aktywując receptory i powodując wyrzut dopaminy - to daje uczucie przyjemności, ulgi i poprawy nastroju.

2. Z czasem receptory przyzwyczajają się do nikotyny (neuroadaptacja), pojawia się tolerancja.

3. Objawy odstawienia - drażliwość, niepokój, spadek nastroju, problemy z koncentracją, głód nikotynowy - sprawiają, że zapalenie kolejnego papierosa natychmiast przynosi ulgę, wzmacniając uzależnienie.

Kontekst psychologiczny i społeczny:

• Palenie często łączy się z określonymi sytuacjami: kawa, przerwa, stres, jazda samochodem czy obecność znajomych. Powstają wtedy silne nawyki i skojarzenia.

• Nikotyna staje się sposobem radzenia sobie z napięciem, nudą, lękiem czy zmęczeniem.

• Palenie wkrada się do codziennej rutyny i często odbywa się bez świadomej decyzji - po prostu „odruchowo”.

• Strach przed odstawieniem: obawa przed przyrostem wagi, drażliwością, pogorszeniem nastroju czy spadkiem koncentracji.

E-papierosy, podgrzewacze tytoniu czy woreczki nikotynowe — choć często postrzegane jako „bezpieczniejsze” - również uzależniają i narażają młody organizm na toksyczne substancje.

Dlaczego młodzi sięgają po papierosy? Marketing, ciekawość, presja rówieśnicza, łatwość dostępu… a prawo mówi swoje - są ograniczenia wiekowe, ale nie zawsze są przestrzegane.

Na koniec spotkania uczniowie mieli możliwość sprawdzenia wydolności swoich płuc przy pomocy Smokerlyzera. Smokerlyzer to urządzenie do monitorowania zawartości tlenku węgla w wydychanym powietrzu. Pomiar jego stężenia pozwala ocenić stopień narażenia na dym tytoniowy i smog, szczególnie u aktywnych palaczy. Wynik badania pokazuje stężenie tlenku węgla w wydychanym powietrzu, co jest pochodną jego stężenia we krwi, i stanowi dla osoby badanej potwierdzenie wpływu dymu tytoniowego na organizm.

Podsumowując: rzucenie palenia jest trudne, ale nie niemożliwe. Wiedza, wsparcie i świadomość skutków naprawdę pomagają w podjęciu decyzji o odstawieniu nikotyny.

Całość przygotowała MonikaWojciechowska,pedagog szkolny.